Yazarın Belli Bir Konuya İlişkin Kişisel Duygu ve Düşüncelerini Anlattığı Metinlere Ne Denir?
Bir gün iş yerinde, sıradan bir öğle yemeği molasında bir arkadaşım “Biliyor musun, bence bir şeyler yazmalısın,” dedi. “Senin blogun olsa ne kadar güzel olur.” O an için bu fikir bana çok uzak gelmişti. Ama sonradan düşündüm, aslında yazmak, insanın içindekileri dışarıya aktarması için harika bir yol. Özellikle de bir yazarın belli bir konuya ilişkin kişisel duygu ve düşüncelerini anlattığı metinlere ne denir? Hangi türde yazılır? Düşüncelerini paylaşmak, bazen bir terapiden, bazen de yeni bir bakış açısı yaratmaktan farksızdır.
Evet, yazmanın gücü burada saklı. O yüzden bugün, bir yazarın kişisel düşüncelerini anlattığı türün ne olduğunu, yani “deneme” türünü merak ediyorsanız, gelin bunu birlikte keşfedelim.
Deneme: Duyguların ve Düşüncelerin Buluştuğu Yer
Öncelikle “deneme” dediğimiz şey, aslında bir yazarın özgürce düşündüklerini ve duygularını paylaştığı yazılardır. Belki de hepimizin bir şekilde yaptığı şeylerden biridir, ama yazıya dökmek her zaman o kadar kolay değildir. Mesela, okulda ekonomi dersi işlerken, hoca bize sürekli “Veri ile çalışın, mantıklı olun, objektif bakın” diyordu. Ama bir yazar, bir konuya ilişkin sadece verilerle değil, duygusal ve kişisel düşüncelerle de yaklaşabilir.
“Deneme” dediğimizde, aklımıza hemen bir konu üzerinde derin düşünceler üretmek gelir. Bu yazı türü, birçok farklı konuda yazılabilir ve genellikle daha çok kişisel bir bakış açısı barındırır. “Yazarın belli bir konuya ilişkin kişisel duygu ve düşüncelerini anlattığı metinler” deyince işte tam da böyle bir yazı türü akla gelir. Duygularla ve düşüncelerle harmanlanmış bir yazı.
Bunu, bir gün akşam çayı içerken, arkadaşımın bana söylediği şu sözle çok iyi anlayabilirim: “Benim kitap yazmam gerektiğini hissediyorum ama nasıl başlarım, bilemiyorum. Kafamda çok fazla şey var ama neyi yazmam gerektiğini bilmiyorum.” Ben de ona şöyle demiştim: “İlk başta düşüncelerini yazmaya başla. Çünkü asıl önemli olan, ne düşündüğün değil, onu nasıl dışarıya çıkaracağın.”
Bu tür yazılara “deneme” denmesinin sebebi de tam olarak bu: Bir denemedir, farklı yollarla yazılarına yön verebilirsiniz. Her yazı farklı bir sonuç yaratabilir. Belki de yazmaya başlamadan önce ne yazacağınızı tam olarak bilmezsiniz. Ama yavaşça şekillenir.
Duygularla Yazmak: Bir Yazarın Dünyasında Yolculuk
Benim için yazmak, birçok zaman bir düşünce yolculuğu gibi olmuştur. Ekonomi okurken, her şey sayılarla, verilerle ve hesaplarla sınırlıydı. Yani bir açıdan bakıldığında, veri dünyasında yaşamaya alışmıştım. Fakat yazmaya başlamak, duygularımı dışa vurabilmek, kafamdaki karmaşayı bir şekilde düzenleyebilmek için beni cesaretlendirdi. “Yazarın belli bir konuya ilişkin kişisel duygu ve düşüncelerini anlattığı metinlere ne denir?” sorusunun cevabı, işte tam olarak burada gizli.
Bunu daha önce yazdığım bazı yazılarda fark ettim. İş hayatı, ekonomik analizler ve raporlar derken, insanın düşünce ve duygularını yazıya dökmesi, aslında o karmaşayı çözmenin bir yolu haline gelebilir. Bir gün yazmaya başladım ve yazı birden şekil almaya başladı. Sonrasında fark ettim ki, yazılarımın çoğunda kendi içsel düşüncelerimle de bir hesaplaşma yapıyordum.
Örneğin, eskiden iş yerinde bir projeye başlarken hep mantıklı hareket etmeye çalışırdım. Ama bir gün, proje yönetiminde yaşadığımız karmaşayı yazarken “Bu ne kadar zor bir süreç” diye düşündüm. Ama bununla birlikte, yazarken öğrendim ki, bazen zor süreçlerin kendisi de bir öğreticidir. “Yazarın belli bir konuya ilişkin kişisel duygu ve düşüncelerini anlattığı metinlere” dökülen her düşünce, yeni bir bakış açısı yaratıyordu. Yazı, bir tür çözüm de sunuyordu.
Denemenin Gücü: İnsanın Kendi Duygularıyla Yüzleşmesi
İçimden geçen düşünceleri yazıya dökmek, bazen beni oldukça rahatlatıyor. Çünkü insan, her zaman düşüncelerinin kölesi olmak zorunda değil. Yazı, bir nevi özgürleşme aracı gibi. Denemeler de tıpkı bir arınma süreci gibi. Bunu düşünürken, bir arkadaşımın dediği bir şey aklıma geldi:
Arkadaşım: “Sen yazarken gerçekten kafanı boşaltıyorsun, değil mi? Sadece yazıyorsun ve düşünceler bir şekilde yazıya dönüşüyor.”
Ben: “Evet, öyle işte. Bazen bir konu hakkında ne düşündüğünü bilmeden yazıyorsun ve bir anda her şey yerine oturuyor.”
Yazmak, duygularınızı dışarıya çıkarmak, hem rahatlatıcı hem de dönüştürücü bir süreç. Deneme yazıları, sadece bir konu hakkında duygu ve düşüncelerle yüzleşmenizi sağlar. Sonrasında ise yazdığınız metin, kendi iç yolculuğunuzun bir parçası haline gelir.
Sonuç: Duyguları ve Düşünceleri Yazıya Dökme Sanatı
Yazarın belli bir konuya ilişkin kişisel duygu ve düşüncelerini anlattığı metinlere ne denir sorusunun cevabı çok açık: Deneme. Deneme, bir bakıma insanın düşünceleriyle yüzleştiği, kendi içsel dünyasında bir yolculuğa çıktığı yazı türüdür. Yazar, konuya ilişkin düşüncelerini bir araya getirirken, sadece verilerle değil, duygu ve düşüncelerle de harmanlayarak daha özgür bir alan yaratır.
Deneme, kişisel bir yolculuktur. Bu türde yazı yazmak, bazen hayatın karmaşasını düzene koymanın en güzel yolu olabilir. Ve unutmayın, yazmaya başladığınızda, yazı kendini bulacaktır.