Kategori: Makaleler

Toplum Nedir Uzun Bilgi? Bursa’dan Dünyaya Uzanan Bir Sohbet Bazen iş çıkışı Bursa’da otobüse binerken, bazen öğle arasında haberleri karıştırırken aklıma takılıyor: Toplum nedir uzun bilgi? Bu soru, okulda ders kitabından okuduğumuz tanımlardan çok daha geniş bir şey. Çünkü toplum, sadece kalabalık bir insan topluluğu değil; birlikte yaşama biçimimiz, birbirimize bakışımız, sessiz anlaşmalarımız ve görünmez kurallarımız. Bunu arkadaşlarımla konuşur gibi anlatmak istiyorum. Çünkü toplum dediğimiz şey, aslında hepimizin her gün içinde yüzdüğü ama çoğu zaman fark etmediği bir alan. Toplum Nedir? En Temel Haliyle Toplum, belirli bir coğrafyada ya da ortak bir bağ etrafında bir araya gelen insanların oluşturduğu yapıdır.…

Açık Kök Meyve Fidanı Ne Zaman Dikilir? Toplumsal Yapıların, Normların ve Eşitsizliğin Analizi Toplumsal yapılar, kültürel normlar ve bireylerin bu normlarla kurduğu ilişkiler, bazen çok basit görünen bir soruyu bile derinlemesine analiz etmeyi gerektirir. Mesela, açık kök meyve fidanı ne zaman dikilir? Bu, aslında sadece tarımsal bir konu değil, aynı zamanda toplumların doğa ile kurduğu ilişkiyi, zaman algısını ve kültürel pratikleri de anlamamıza yardımcı olabilecek bir sorudur. Ağaç dikmek, toprağa kök salmak, yalnızca doğal bir süreç değil, aynı zamanda toplumsal ve kültürel bir eylemdir. Bu yazıda, açık kök meyve fidanlarının dikilme zamanı üzerinden, toplumsal normları, cinsiyet rollerini, kültürel pratikleri ve…

“Pembe” İsmine Sosyopolitik Bir Bakış: Kimlik, Güç ve Temsiliyet Üzerinden Toplumsal düzenin, kurumların ve vatandaşlık pratiğinin kesişim noktasında isimler sadece bireysel kimlik değil — aynı zamanda birer kültürel ve siyasi göstergedir. Bir ismin yaygınlığı, o isim taşıyan bireylerin toplum içindeki yerini, görünürlüğünü ve dolayısıyla adeta bir güç dağılımını yansıtır. “Pembe” ismini taşıyan kaç kişi var sorusu yalnızca demografik bir merak değil; bu sayının perde arkasında ne tür temsil, aitlik ve yeni yurttaşlık halleri oluştuğuna dair bir ipucudur. Pembe İsminin Türkiye’de Yaygınlığı: Veri ve İçgörü Son verilere göre, Türkiye genelinde yaklaşık 6.426 kişi “Pembe” ismini taşıyor. Bu, ülkemizde her 14.700–15.000 kişiden…

Küçük Ayı Takım Yıldızı Hangi Yöndedir? Sosyolojik Bir Bakış Gecenin karanlığında, yıldızlar bize seslenir. Gece gökyüzündeki parlak ışıkların arasında, bazen görebildiğimiz bir takım yıldızının yolu, insanlık tarihinin şekillenmesinde önemli bir rol oynamıştır. Küçük Ayı takım yıldızını düşündüğümüzde, çoğumuz onu en çok Kuzey Yıldızı’yla ilişkilendiririz. Bu yıldız, denizcilerin, göçmen kuşların ve hatta eski toplumların yön bulmalarında nasıl bir işlev görmüşse, bugün de sosyal yapılar, kültürel pratikler ve toplumsal normlar açısından benzer bir işlev görmektedir. Küçük Ayı, sadece gökyüzünde bir yön göstericisi olmanın ötesinde, aynı zamanda insanın toplumsal bir yolculukta nasıl rehberlik ettiğini, nasıl toplumlar inşa ettiğini ve insanlık tarihinin şekillendiğini anlamamıza…

Kürtçe “Davay Davay” Ne Demek? Ekonomi Perspektifinden Bir Değerlendirme Ekonominin temel taşlarından biri, sınırlı kaynakların birden fazla alternatif arasında nasıl paylaştırılacağıdır. Her birey ve toplum, sınırlı kaynakları en verimli şekilde kullanmaya çalışırken, seçimlerin ve kararların sonuçları da birbirini takip eden zincirleme bir etkiye yol açar. Ekonomistler, bu dinamikleri piyasa koşulları, bireysel tercihler ve toplumsal refah açısından sürekli analiz ederler. Benzer bir durum, dildeki kelimelerin ve ifadelerin anlamlarında da kendini gösterir. Kürtçe’de kullanılan “davay davay” ifadesi, yalnızca dilsel bir anlam taşımakla kalmaz, aynı zamanda toplumun ekonomik yapısına, sosyal ilişkilerine ve gelecekteki olası senaryolarına da ışık tutabilecek bir kavramdır. Davay Davay: Kültürel…

Yorganda Bambu Mu Pamuk Mu? Bilimsel Bir Mercekten Bakalım Yorgan seçimi, rahat bir uyku için en önemli unsurlardan biridir. Yumuşak, hafif ama aynı zamanda sıcak tutan bir yorgan bulmak, bazen gerçekten zor olabilir. Şu sıralar yorganlarda iki popüler seçenek öne çıkıyor: bambu ve pamuk. Bu yazımda, Eskişehir’de yaşayan bir araştırmacı olarak, bu iki malzemenin artılarını ve eksilerini bilimsel bir bakış açısıyla ama herkesin anlayabileceği bir dille inceleyeceğim. Yorganda bambu mu pamuk mu daha iyi? Gelin birlikte keşfedelim. Pamuk: Geleneksel ve Doğal Pamuk, geleneksel yorganlarda uzun yıllardır kullanılan, doğada kolayca bulunan bir malzemedir. Bütün dünya pamuklu kumaşları sever çünkü pamuk, nefes…

Tazmanya Canavarı’nda Kaç Tane Var? Bir Veri Meraklısının Yolculuğu Ankara’da, soğuk bir kış akşamı işten dönerken birden aklıma geldi. “Tazmanya canavarı’nda kaç tane var?” Hani şu çocukken televizyonda izlediğimiz, deli gibi bağırarak her şeyi yerken sürekli kaos yaratan, bir yandan da aşırı sevimli ama bir o kadar da korkutucu olan o minik yaratık… Bu soru, bir ekonomist olarak beni bir hayli meşgul etti. Yani, “bunun bir cevabı var mı?” diye düşündüm. Hadi gelin, bu sorunun izini sürerken neler keşfettim, bir göz atalım. Çocukluk Hatıraları ve Tazmanya Canavarı Çocukken, o meşhur Looney Tunes çizgi filmlerini izlerken, Taz’ı (Tazmanya canavarı) ne kadar…

Mobilyada Hangi Vernik Kullanılır? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Bakış Mobilya, sadece evlerimizi değil, toplumumuzun birçok farklı yönünü yansıtan bir araçtır. Mobilyada hangi vernik kullanılır sorusu, aslında sadece estetik bir tercih değil; ekonomik, çevresel ve toplumsal faktörlerle de şekillenen bir seçimdir. Bu yazıda, mobilya ve vernik seçimlerini toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektifinden incelemeyi amaçlıyorum. Hem kendi deneyimlerimden hem de gözlemlerimden hareketle, mobilya seçimlerinin ne kadar derin sosyal anlamlar taşıdığını anlatmaya çalışacağım. Mobilya ve Vernik: Neden Bu Kadar Önemli? İstanbul’da ya da herhangi bir büyük şehirde yürürken, her köşe başında gördüğümüz dükkanlardan mobilyalar fışkırıyor. Lüks, modern,…

Hoşgeldin Ayrı mı? Ekonomik Perspektiften Bir İnceleme Kaynakların Sınırlılığı ve Seçimlerin Sonuçları Ekonomi, kaynakların sınırlılığı ve bu sınırlı kaynaklar ile yapılacak seçimlerin sonuçları üzerine temellenir. Bu, tüm ekonomik analizlerin temel taşıdır. Bir ekonomist olarak, bu durum yalnızca mal ve hizmetlerle sınırlı kalmaz; dil, alışkanlıklar ve hatta sosyal normlar da zamanla bireylerin ve toplumların karar alma süreçlerini şekillendirir. Herhangi bir toplumsal norm ya da dilsel ifade, birçok kez önemli ekonomik sonuçlar doğurabilir. Bu noktada, dilin ve iletişimin ekonomi üzerindeki etkisi, genellikle göz ardı edilen ancak son derece kritik bir konudur. “Hoşgeldin ayrı mı?” sorusu da tam olarak bu tip bir dilsel…

Mesnet İlaveleri Nedir? Gerçek Hayattan Bir Bakış Bir gün, ofiste çok yoğun bir dönemdeyken, arkadaşım Merve bana bir şey sordu. “Bu raporun içinde mesnet ilavesi nedir, tam olarak neyi kastediyorsun?” diye sordu. Açıkçası, mesnet ilavesi kavramı hakkında daha önce çok derinlemesine düşünmemiştim, ama ekonomiyle ilgili her şeyde olduğu gibi, bunu hemen öğrenmek istedim. Hızlıca araştırmaya başladım ve düşündüm ki, aslında birçok insan bu terimi pek de bilmeyebilir. İş hayatında sıkça karşılaşılan ve aslında oldukça önemli olan bir terimi keşfetmek, hem kariyerimde hem de günlük yaşantımda işime yaradı. Peki, mesnet ilavesi nedir? Neden bu kadar önemli ve hangi alanlarda kullanılır? Hadi…